Durumum forum
Durumum soru sor Durumum yeni sorular
Kullanıcı Adı-Soyadı: Parola:
 

İç kuvvetler

İç kuvvetler

En iyiler, Rehber
İç kuvvetler nedir ? hakkında bilgiler...

YER KABUĞU : Yer kabuğu yer yuvarlağının en ince ve yoğunluğu en az olan tabakasıdır. Sıcaklığı mantoya doğru inildikçe her 33 m. de 1 C0 artar. Yer kabuğu bileşimleri ve yoğunlukları farklı iki katmandan oluşur.

a- Sial : Canlıların üzerinde yaşadığı katmandır. Bileşiminde yoğun olarak silisyum ve alüminyum bulunur. Karaların altında kalın , okyanus tabanlarında incedir.

b- Sima : Sial tabakasının altında bulunur ve yoğunluğu daha fazladır. Kalınlığında önemli bir değişiklik yoktur.

MANTO :Yer kabuğunun hemen altında bulunan bu katmanda lavlar kızgın, akışkan ve hareket halindedir. İç kuvvetlerin kaynağı durumundadır.

ÇEKİRDEK: Yer yuvarlağının en kalın ve en yoğun katmanıdır. Bileşiminde daha çok nikel ve demir bulunur. İç çekirdek ve dış çekirdek olarak iki kısma ayrılır.



YER KABUĞUNU OLUŞTURAN TAŞLAR :
Üç ana bölümde incelenir. :
1- Püskürük taşlar: Mağmanın soğuyup katılaşması sonucu oluşan taşlardır. İki bölümde incelenir.
a-İç püskürük taşlar: Mağmanın yer yüzüne
ulaşmadan yer altında yavaş yavaş soğumasıyla oluşan taşlardır. Granit, Siyanit, Gabro, ve Diyorit dir.
b-Dış püskürük taşlar : Mağmanın yer
yüzüne çıkıp soğumasıyla oluşan taşlardır. Hızlı katılaştıkları için ince kristalli camsı bir yapıya sahiptirler. (Bazalt, Obsidyen, Andezit, Sünger taşı ve trakit tir.)

2- Tortul taşlar (Sedimenter taşlar): Dış kuvvetlerin etkisi ile aşınıp taşınarak çukur alanlardabiriken malzemelerin doğal çimentolaşması ile oluşan taşlardır.
a- Mekanik tortul taşlar : Kil taşı, Çakıl taşı, Kum taşı
b- Kimyasal Tortul taşlar: Suda çözülerek eriyen minerallerin daha sonra çökelmesiyle oluşurlar : Kalker, Jips, Kaya tuzu
c- Organik Tortul taşlar : Canlı kalıntılarının üst üste birikerek zamanla taşlaşması sonucu oluşurlar :
Taşkömürü, linyit, turba, Mercan, Tebeşir

3- Başkalaşım Taşlar (Metamorfik) : Tortul yada püskürük taşların şiddetli basınç ve sıcaklık altında değişimiyle oluşurlar.
Örnek: Granit-Gnaysa, Kalker-Mermere, Kuvars-Kuvarsite, Kil-Şiste, Karbon- Elmasa dönüşşür.



JEOLOJİK DEVİRLER
Birinci zaman(Paleozoik):
Bu dönemin en önemli olayları

Taşkömürü yatakları bu dönemde oluştu (Zonguldak)
İlk kıta çekirdekleri oluştu bu sert kütlelere Masif adı verilir.
Hersinyen ve kaledoniyen kıvrımlarının oluşumu

İkinci zaman ((Mezozoik):

Bu devirde Anadolunun büyük bir kısmı Tetis denizinin altındadır.
Şiddetli aşınmalar, peneplenleşmeler ve tortulaşmalar oluştu
Kıtalar ayrılmaya başlamıştır.
Alp orojenezine hazırlık dönemidir.
Dinazorlar bu devirde ortaya çıkmıştır.

Üçüncü zaman ( Neozoik-Tersiyer)
- Atlas ve Hint okyanusları oluşmuştur.

Anadolu yükselmiş, fay kuşakları oluşmuş
Türkiye de ki petrol, linyit, bor ve tuz yatakları bu dönem de oluşmuş.
İç Kuvvetlerin en yoğun olduğu zamandır.
Alp Himalaya kıvrım kuşağı bu dönemde oluşmuş (Türkiye’de K.Anadolu Dağları ve Toroslar).
Volkanizma faaliyetlerinin en yoğun yaşandığı dönem- dir. Fay hatları da büyük ölçüde bu dönemde oluşmuştur.
Kuzey ve doğu Anadolu kırık hatları ile Batı Anadoludaki grabnenler bu dönemde oluşmuştur.

Dördüncü zaman (Antropozoik, Quaterner):

Bu zamanın başında buzul çağı yaşanmıştır. Türkiye deki buzul şekilleri de bu zamanlardan kalmadır.
Ege denizi çökmüş İstanbul ve Çanakkale boğazları oluşmuş, yanardağların büyük kısmı bu dönemde oluşmuş. Anadoluda en yoğun volkanizma bu devirdedir.
İnsanlar bu devrin buzul çağında ortay çıkmıştır.
Bu devrin ikinci döneminde ise bugünkü iklim koşulları belirmeye başlamış, evcil hayvanlar ve kültür bitkilri de bu devirde ortaya çıkmıştır.

1-Yukarıdaki şekilde yer katmanları bir kesit olarak verilmiştir.
Buna göre volkanizma ve deprem olaylarının oluştuğu katman ile sıcaklığın en yüksek olduğu katmanlar sırasıyla hangileridir?
A) I – III B) II – III C) I – IV
D) I – II E) II – III

2- Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin genç oluşumlu bir yapıya sahip olduğuna kanıt olarak gösterilemez?
A) Yer şekillerinin engebeli olması
B) Kaplıca ve ılıcaların olması
C) Depremlerin sık görülmesi
D) Akarsu rejimlerinin düzensiz olması
E) Aktif fay hatlarının bulunması

3- Ülkemizde halen jeolojik hareketlilik devam etmektedir.
I. Sık sık depremlerin meydana gelmesi
II. Ortalama yükseltinin fazla olması
III. Akarsu yatak eğimlerinin fazla olması
IV. Yeraltı kaynakları bakımından zengin olması
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi bu hareketliliğin devam ettiğinin kanıtıdır?
A) Yalnız I B) I ve III C) II ve III
D) III ve IV E) II ve IV

4- Linyit, petrol, bor ve tuzun oluştuğu jeolojik dö­nem aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiş­tir?

A) I. Zaman B) II. zaman C) III. zaman

D) IV. Zaman E) İlkel zaman

5-Granit, magmanın yerin derinliklerinde soğuyup katılaşmasıyla oluşmuş bir kayaç türüdür.
Buna göre granit, oluşumuna göre hangi kayaç türüne örnektir?
A) İç püskürük kayaçlar
B) Organik tortul kayaçlar
C) Kimyasal kayaçlar
D) Başkalaşım kayaçları
E) Dış püskürük kayaçlar

6- Yeryüzündeki taşların dış etkenlerle parçalanması ve belli yerlerde çökelmesi ile tortul kayaçlar oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi tortul kayaçlardan değildir?
A) Kalker B) Linyit C) Mermer
D) Konglomera E) Jips

7- Anadolu’da yapılan araştırmalar sonucunda, geçmiş dönemlere ait birçok bitki ve hayvan fosiline rastlanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu açıklamayı desteklemektedir?
A) Anadolu’da volkanizma etkili olmuştur.
B) Anadolu oldukça yüksek bir sahadır.
C) Anadolu’da geçmiş jeolojik dönemlerde çok nemli ve sıcak bir iklim hakim olmuştur.
D) Anadolu’nun büyük bir bölümü tortul arazilerden oluşmaktadır.
E) Anadolu çok eski bir kütledir.

8- Bitki ve hayvan kalıntılarının deniz yada göl çanak-larında birikmesiyle organik tortul kayalar oluşur.
Buna göre, aşağıdaki kayalardan hangisinin jeolojik devirlerin belirlenmesinde kullanılacak organik tortul bir kayaç olduğuı söylenebilir.?
A) Bazalt B) Taşkömürü C) Andezit
D) Mermer E) Alçıtaşı



İÇ KUVVETLER
Enerjisini yerin merkezinden alan kuvvetlerdir. Bunlar: Epirojenez (Kıta oluşumu), Orojenez (Dağ oluşumu), Depremler ve volkanizma dır.
1- Epirojenez (Kıta oluşumu): geniş yerkabuğu parçalarının alçalma ve yükselme hareketlerine Epirojenik hareketler denir.
Yer kabuğu manto üzerinde yüzer durumdadır. Yükü artan kara parçası mantoya batarken, yükü hafifleyen parçalar manto üzerinde yükselecektir. (Bir taraftan batma varsa bir taraftanda yükselme olacaktır. Buna izostatik denge denir.)
Bu olaylar sonucunda bazı deniz alanları kara parçası halini alırken, bazı karalarda deniz altında kalabilir.
Geniş alanlı yükselme sahalarına jeoantiklinal, geniş alanlı çökme sahalarına isejeosenklinal denir.

Transgrasyon: (Deniz İlerlemesi) Kara kütlelerinin kıta yükünün artmasıyla gerçekleşir. Volkanizma ve buzullaşma ile karaların yükü artar. Yükü artan kara çökmeye başlar. Bu durumda denizlerde yükselmeye başlar ve karları istila eder. Bunatransgrasyon denir.

Regrasyon (Deniz gerilemesi) : Kara kütlesinin yükselmesinin nedeni ise karanın yükünün azalarak hafiflemesidir. Dış kuvvetler (Rüzgar, Akarsu Vs.) karadan kopardıkları parçaları okyanus tabanına doğru taşımaktadır. Bunun sonucunda okyanus tabanı alçalırken kara yükselecektir. Kıta yükseldikçe deniz gerileyecektir. Buna regrasyon denir.

2- Orojenez : (Dağ oluşumu)
Dış kuvvetler aşındırma sonucu kopardıkları maddeleri sürükleyerek okyonus, deniz ve göl çanakları gibi çukurluklarda biriktirirler. Milyonlarca yıl boyunca devam eden bu olay sonucunda kalınlığı binlerce metreyi bulan kalın bir tortul tabakası oluşur. Bu tortul tabakalarının yer aldığı çok geniş alanlı derin deniz çukurluklarına jeosenklinal denir.



a- Kıvrılma : Kıtaların yer değiştirmesi sonucu jeosenklinaller şiddetli ynbasınçlara uğrar. Eğer jeosenklinallerdeki tortul tabaklar esnek yapıda ise kıvrılır. Böylece kıvrım dağlar oluşur. Bu kıvrımların kubbe şeklindeki yüksek kısımlarına antiklinal, çukur kısımlarına senklinal adı verilir.
Alp-Himalaya dağ sırası bu şekilde oluşmuştur. Türkiye’de bu kıvrım kuşağı içerisindedir..

b- Kırılma : Jeosenklinallerde yan basınçlar sonucunda elastiki olmayan yapılar kıvrılamaz ve kırılırlar bunun sonucunda bazı kısımlar yükselerek Horst ‘ları bazı kısımlar ise çökerek Grabenleri oluşturur.



Türkiye’de Kaz dağ, Kozak dağ, yunt dağı, Bozdağlar, Aydın dağları ve Menteşe dağları birer horst dur.

Ege bölgesinde Bakırçay, K.Menderes, B.menderes ve Gediz ovaları ise birer graben dir.Burada oluşan kırıklara fay adı verilir.

2- Bolu, Kızılcahamam, Kütahya, Terme (Samsun), Hatay ve Kırşehir yörelerinde kaplıca ve şifalı suların bulunması bu yörelerin hangi bakımdan benzer olduğuna kanıt gösterilebilir?
A) Sıcaklık B) Yer şekilleri C) Eğim
D) Kırıklı yapı E) Yağış



5- Epirojenik (kıta oluşumu) hareketler
I. Kıta üzerindeki aşınmalar
II. Okyanus dibindeki birikmeler
III. Buzullaşma veya buzul erimeleri, gibi etmenler sonucunda kıtaların yükselmesi veya çökmesi olaylarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu olaylarla ilişkili değildir?
A) İskandinavya yarımadasında aşınma ve buzul erimeleri sonucu yükselmeler görülmesi
B) Kanada’nın yılda 1 – 2 cm yükselmesi
C) Türkiye’deki ova ve platoların yükseklerde bulunması
D) Torosların bugünkü yükseltilerine epirojenez sonucu ulaşmaları
E) Epirojenez sonucunda deprem kuşaklarının belirlenmesi

6- Antartika kıtasının %95′i kalın buz tabakasıyla kaplıdır. Kara üzerindeki buz kütlesinin ağırlığından dolayı deniz seviyesinden 6900 metre aşağıya batmıştır.
Bu olay aşağıda verilen olaylardan hangisi ile açıklanabilir?
A) Orojenez B) Epirojenez C) Volkanizma
D) Deprem E) Karstlaşma



8- Epirojenez, yerkabuğunun geniş alanlarında görülen yükselmeler ve çökmeler şeklinde meydana gelen kıta oluşumu hareketleridir.
Epirojenik hareketlerin günümüzde de devam et­tiğini aşağıdakilerden hangisikanıtlamaz?

A) İskandinav Yarımadası’nın yükselmesi

B) Anadolu’da sık sık deprem olması

C) Japonya’nın başkenti Tokyo’nun çökmesi

D) Antarktika kıtasının mantoya gömülmüş olması

E) İtalya’nın Venedik şehrinde her yıl alçalma olma­sı



10- İtalya’daki Venedik şehrinin sular altında kalmasına yol açan temel faktöraşağıdakilerden hangisi dir?
A) Orojenez B) Epirojenez C) Volkanizma
D) Deprem E) Heyelan



VOLKANİZMA
Mağmanın yer kabuğunun zayıf yerlerinden (Kırık, çatlak Vb.) yer yüzüne çıkmasıyla volkanizma meydana gelir.

Çatlaklardan yer yüzüne çıkan bu mağma volkanik yer şekillerini oluşturur.

Volkanizma sonucu oluşan yer şekillerinin başlıcaları
- Volkan konisi : Volkanik faaliyet sırasında çıkan katı ve sıvı metaryellerin üst üste birikmesiyle oluşan koniye benzeyen kabartılardır. (Tek dağların büyük kımı birr volkan konisidir.)

- Krater : Volkanik patlama sırasında oluşan, volkanik dağların üst kıımlarındaki çukurluklardır.

- Kaldera : Kraterlerin patlamaları yada çökmelerle genişlemiş şekilleridir.
Bazen Kalderaların diplerinde göller de oluşa bilmektedir. Örn: Nemrut gölü

- Maar : Gaz patlaması sonucunda oluşan çukurluklardır. Çapları birkaç kilometreye çıkabilmektedir. Bazen bunlarda göl ola bilmektedir. Örn (Meke tuzlası, Acı göl-Karapınar)
Dünya üzerinde ki volkanların büyük kısımı Pasifik (Büyük Okyanus) ve Atlantik (Atlas)’te Akdeniz ve Doğu Afrika da toplanmıştır.

Volkanların yer yüzündeki dağılışı
Bunlar iki büyük kuşak meydana getirirler. Birincisi Pasifik (Büyük Okyanus kıyıları ) Pasifik ateş çemberi denir. İkincisi ise Akdeniz, Doğu Afrika ve Atlas Okyanusundadır.

Volkanik sahalar yer yüzündeki çatlak alanları gösterdiklerinden aynı zamanda deprem alanları ile de paralellik gösterir.

Dünyadaki deprem Kuşakları
Etkin volkanlar insanlar için tehlike oluşturmalarına rağmen insanlar yerleşme için buralara yerleşmeyi tercih etmektedir. Bunun sebebi ise bu sahaların yer altı zenginlik kaynakları bakımından zengin olmaları ve verimli tarım sahaları olmalarından kaynaklanmaktadır.

DEPREMLER (SEİZMA)
Yerkabuğundaki herhangi bir sarsıntının, çevreye doğru yayılan titreşim biçimindeki hareketine deprem denir.
Depremler üç başlık altında incelenir.

1. Volkanik depremler
Volkanik püskürmeler esnasında görülen ve etki alanları dar olan depremlerdir.

2. Çöküntü (Göçme) depremleri
Kayatuzu, jips, kalker gibi kolay eriyebilen karstik sahalarda, zamanla yer altında büyük boşluklar oluşur. Bu boşlukların üstü bir müddet sonra çökerse sarsıntılar oluşur. Etki alanları en dar olan depremler bunlardır.

3. Tektonik (Dislokasyon) depremler
Yer kabuğunun derinliklerinde basınç ve gerilimler sonucu, katmanların yer değiştirme, oynama ve kırılma gibi hareketlerinin ortaya çıkardığı sarsıntılardır. Etki alanları en geniş olan ve en çok hasara neden olan depremler bunlardır.
Depremin, yerin içinde oluştuğu kısmına iç merkez (hiposantr) denir. Depremin yeryüzüne en kısa yoldan ulaştığı yere de dış merkez (episantr) denir. Deprem bilimisismoloji, deprem şiddetini ölçen alet de sismograf olarak adlandırılır.
Depremlerin ne kadar kuvvetli olduğunu belirlemek için iki türlü ölçek kullanılır.
*Richter (Rihter) ölçeği
*Mercalli – Sieberg ölçeği (Şiddet Iskalası)
Mercalli – Sieberg ölçeği sarsıntının yol açtığı zarar ve değişikliklere göre düzenlenmiştir. Richter ölçeği ise, iç merkezde depremle boşalan enerjinin ölçülmesi esasına dayanır. Deprem sırasında boşalan bu enerjiye depremin büyüklüğü (magnitüdü) denir.

1- Magmanın yerin zayıf kısımlarından yeryüzüne çıkmasına “volkanizma” denir.
Aşağıdakilerden hangisi volkanik arazilerde görülebilecek özelliklerden değildir?
A) Verimli tarım toprakları
B) Maden zenginliği
C) Nüfus ve yerleşme yoğunluğu
D) Jeotermal enerji kaynakları
E) Sarkıt, dikit gibi karstik şekillerin yaygınlığı

2- Aşağıdakilerden hangisi, volkanik depremler ile
ilgili bir bilgi değildir?
A) Volkan püskürmesi sırasında oluşur.

B) Dar alanda etkilidir.

C) Etki şiddeti volkanizmanın şiddetine göre değişir.

D) Japonya’daki depremlerin bir kısmı böyledir.

E) Yalnızca karalarda görülür.

3- Aşağıdakilerden hangisi volkanizma ile ilgili bir terimdir?
A) Regresyon B) Antiklinal
C) Horst D) Epirojenez
E) Krater

4- İnsanlar tehlikeli olduğunu bilmelerine rağmen volka­nik alanların yakın çevresine yerleşmişlerdir.
Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yükseltinin fazla olması

B) Toprakların verimli olması

C) Sıcaklığın yüksek olması

D) İklim çeşitliliğinin görülmesi

E) Yer şekillerinin engebesiz olması



6- Yeraltındaki doğal mağara boşluklarının tavanla­
rının çökmesiyle oluşan çöküntü depremleri aşa­
ğıdaki taşlardan hangisinin bulunduğu yerlerde
öncelikle oluşabilir?
A) Kalker B) Andezit C) Bazalt
D) Siyenit E) Granit

7- En yıkıcı depremler, fayların ve yeraltı suyu bakımın­
dan zengin olan dolgu veya alüvyal alanların üzerin­
de meydana gelir. Bu durumun nedeni;

I- Bu alanların sert kayaçlardan oluşması,

II- Bu alanlarda Sial’in kalın olması,

III-Bu alanların oturmamış hareketli tabakalardan
oluşması

özelliklerinden hangileri olamaz?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) I ve III

8- Yeryüzünde sayıları 450′yi bulan etkin volkanların yaklaşık 350 tanesi Büyük Okyanus çevresindedir.
Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Tabakaların kalın olması
Mantonun kalın olması
Depremlerin fazla olması
Kırık hatlarının fazla olması
Sıcak su kaynaklarının fazla olması



9- Volkanizma, magmanın yerin derinliklerinden hareket ederek yeryüzüne çıkması olayıdır.
Aşağıda volkanizma hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Püskürmeler çoğunlukla yerkabuğunun zayıf yerlerinde (kırıklar) görülür.
Volkanlardan gaz, lav ve tüf çıkar.
Volkanların tepesinde bulunan çukurlara krater denir.
Patlama şiddetli olursa kaldera oluşur.
Volkanların sadece bir bacası ve bir krateri vardır. En iyi tavsiyeler
 

Silkroad server, Silkroad pvp serverlar Tanıtımları


Silkroad pvp server Online Silkroad oyununda private server tanıtımları Silkroad server pvp serverleri: Pvp serverlar oyna. En kaliteli ve en yeni metin2 serverler
tanıtımları.

» Ads
  • pvp serverler
  • En iyi metin2, knight, silkroad ve diğer oyunların pvp serverlar wslik editsiz editli pvp serverler oyunları için yukarıdaki sitemizden bilgilenebilirsiniz.
  • En iyiler ilan ver